Deventer

De geheimen van de grond in uw tuin

Zaterdag 28 september spraken, in Olst bij Holsto tuinen en Buitenleven, Gerwin te Velde (accountmanager Nederland van  Ecostyle) en Harco Jellema (oud-adj. directeur van Larenstein en bodemkundige uit Diepenveen) voor 40 aanwezigen over de geheimen van de bodem in uw tuin. Het was een leerzame bijeenkomst voor iedereen die zich daarbij betrokken voelt.

Gerwin te Velde schetste voor ons een organische kringloop. Daarin wordt organisch materiaal in de bodem door allerlei levende (micro-)organismen stap voor stap afgebroken tot voor de plant beschikbare voedingselementen. 

De natuurlijke kringloop bestaat op hoofdlijnen uit:

  •  Bladafval in de herfst
  •  Omzetting door micro-organismen van dit organisch materiaal in humus.
  •  Humus wordt omgezet in voor de plant belangrijke voedingselementen
  •  Dit leidt tot een natuurlijke plantenvoeding

In die kringloop groeien en bloeien planten, bomen en struiken op een gezonde wijze.

In vijf  thema’s check je de bodem en laat je de natuur voor je werken:

  1.  Goede bodemstructuur (o.a. vanwege zuurstof en water in de grond)
  2.  Juiste zuurgraad van de bodem (ideale PH-waarde is 6, m.u.v. zuur minnende planten)
  3.  De grond moet voldoende organische stof ofwel humus bevatten i.v.m. een goede bodemstructuur en voeding van het bodemleven (minimaal 5% organische stof)
  4.  Het bodemleven moet in orde zijn. Behalve wormen en insecten zijn vooral micro-organismen (schimmels, gisten, bacteriën en protozoa) zeer belangrijk voor de groei van planten
  5.  De grond moet voldoende opneembare voedingsstoffen bevatten (variatie in  de voedingselementen)

Ecostyle biedt voor die vijf stappen verschillende 100% organische meststoffen en bodemverbeteraars aan. Hierdoor ontstaat er een rijk bodemleven, waardoor de planten zichtbaar vitaler en weerbaarder worden.

Harco Jellema bood de gelegenheid om op basis van een grondmonster uit de eigen tuin een analyse te laten maken van de toestand van die grond. Daarvan is door een groot aantal mensen dankbaar gebruik gemaakt. Via Holsto Tuinen kan ook tegen betaling een dieper gaand professioneel grondonderzoek plaatsvinden

In een boeiende diapresentatie ging Harco Jellema dieper in op elementen uit de bijdrage van Gerwin te Velde. In onze bodem zit qua structuur zand, klei of leem naast organische stof (humus), lucht en water. In de ideale bodem zit 50% poriën en 50% vaste bodemdeeltjes.

De bodemvruchtbaarheid kun je verbeteren door het toevoegen van nutriënten (voedingsstoffen), verbetering van de bodemstructuur, van het watervasthoudend vermogen, stimulering van bodemleven voor een betere weerstand tegen ziekten en plagen en het tegengaan van verzuring van de grond. Composteren en toevoegen van natuurlijke mest (beide organische stoffen)  leveren daaraan goede bijdragen.

Organische stof toevoegen in de tuinbodem kan door extra compost op borders en grasveld toe te dienen, door extra blad op borders te brengen, door bovengrondse afstervende delen van planten op de border te laten verteren en door organische meststoffen te gebruiken (i.p.v. kunstmest). Bv. paardenmest moet minstens een jaar verteren op de mestvaalt, anders komen de voedingstoffen niet beschikbaar voor de planten.

Verder is een lichte of geen grondbewerking gunstig voor behoud van de biologische activiteit in de bovenlaag.Tenslotte is het goed om een aaneensluitende beplanting in de border te hebben.

Water bereikt de plantenwortels doordat regenwater blijft hangen in de bovenlaag (mits deze voldoende humusrijk is, want humus heeft een water vasthoudende functie). Ook vindt er een capillaire werking plaats vanuit dieper gelegen grondwater. mits dat niet te diep in de grond aanwezig is.

Een van de belangrijkste punten  is een goede biodiversiteit in de bodem. Hierbij spelen regenwormen een belangrijke rol. In een filmpje toonde Harco Jellema  een versneld beeld  van het “opeten” in de bodem door regenwormen en andere micro-organismen van bladeren e.d.. die op de bodem waren gevallen. Daarnaast ging hij in op o.a. mycorrhizaschimmels. Deze schimmels spelen een belangrijke rol bij het beter beschikbaar laten komen van voedingsstoffen voor de plant. De sporen van de mycorrhiza vormen een symbiose met de haarwortels van de plant.

Zonder een goede biodiversiteit en activiteit van o.a. regenwormen hebben we te maken met een z.g. “dode” bodem, waarbij geen goede omzetting is van organisch materiaal in humus , dat de basis is voor een gezonde bodem.

Veel macro- en micronutriënten hebben een belangrijke rol in de voeding van de planten in de tuin. Echter te veel is nooit goed. Tenslotte zijn het allemaal zouten. Te veel zouten als meststof (zoals bv. kunstmest) hebben op den duur ook een negatieve invloed op de biodiversiteit van de bodem. Werken aan een gezonde bodem moet het uitgangspunt zijn !

Groei & Bloei dankt Holsto tuinen voor de aangeboden gastvrijheid!

Jan Weggemans